مخراجکاری چیست؟

در این مطلب به صورت مختصر و مفید با مقوله مخراجکاری آشنا میشوید.

مخراج کاری یا نگین کاری چیست ؟


مخراج کاری یا مرصع کاری یا نگین کاری و یا  جواهرنگاری به عمل نشاندن سنگ یا نگین بر روی اشیاء تزئینی و قیمتی و یا ظروف و زیورآلات می گویند.
در هنر جواهرسازی زمان اجرایی مخراج کاری یا سوارکردن سنگ پس از آماده شدن زیور آغاز می شود که به چهار روش انجام می شود:
⭐️چنگی 

⭐️کاسه ای

⭐️ریلی

⭐️قلم خور 

البته امروزه روشهای ماشینی دیگری ابداع شده که در زیر مجموعه  مخراج کاری و  مُرصع کاری بکار می رود.


* * مرصع کاری و تاریخچه آن

تاریخچه هنر مرصع کاری به هزاران سال پیش برمی گردد و نمونه این آثار را می توان در موزه ها و گالری های صاحب نام و یا مجموعه داران چنین آثاری یافت کرد که نشان دهنده مهارت و تبحر هنرمندان این رشته هنری/صنعتی می باشد.

آثاری مانند تاج ها، سلاح های سلاطین و امرا و بزرگان، جامها، کاسه ها، صندوق و صندوقچه، نشان و مدال ها، ظروف و همچنین زیورآلات ، محصول ایده، خلاقیت، تکنیک و تبحر هنرمندان این عرصه می باشد که البته همانند هنرهای دیگر و به رسم آن روزگار، این تکنیک ها سینه به سینه و از پدر به فرزند و ندرتا از استاد کار به شاگرد مطمئن و قابل اعتماد رسیده است.

 از دوره های هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان آثاری مانند زیورآلات، جامها، کاسه ها، مدالها و.....یافت شده است که نشان دهنده تبحر هنرمندان آن دوران ساسانی در ساخت مرصع زیور آلات و تزئین آنها با هنر قلم زنی - سیاه قلم - جانده (جون ده) کاری رو به کمال و زیبایی سوق داشته است. 

پس از ورود اسلام و به دلیل اینکه در دین اسلام استفاده و استعمال ظروف نقره و طلا مکروه شناخته شد، صنعتگران و هنرمندان آن دوران تلاش نمودند با ساخت اشیایی از قبیل جای دعا، قاب قرآن زیورآلات و....هنر مرصع کاری خود را عرضه بدارند و مهمتر از آن سعی در حفظ تکنیک، رسم و سنت قدیمی مرصع کاری نمایند و قوانین مذهبی هم محفوظ بماند.
به همین ترتیب در طول سالیان با کمی پیشرفت تا قرون هفده و هجده  هنر مرصع کاری در طبقه اشراف و بزرگان زنده و جاری ماند.

از قرن نوزدهم شاهد ظهور خلاقیت و تکنیک های متفاوت طراحی و اجرای جواهرسازی و  مخراج کاری (مرصع کاری) بوده ایم که این تحول و نوگرایی به دلیل پاسخگویی به احساس نیاز طبقه متوسط جامعه که ثمره ی انقلاب صنعتی بوده است، می باشد.
نیاز هایی که با معرفی مدلهای جدید توسط طراحان، هنرمندان  ، جواهرسازان با استعداد آن زمان پاسخ داده شد.
نمادهایی مانند گلها و حیوانات و تکنیک هایی ریزه کارانه نقش مهم و پررنگی در این دوره و پیشرفت روز افزون هنر مخراج کاری از آن پس حاصل تلاش برای ارضای نیاز جامعه و افراد در آن زمان می باشد.


* * آموزش نگین کاری 

 از هزاران سال پیش سوار کردن نگین بر روی زیور آلات و ظروف تزئینی در ایران مصر هندوستان و مناطق بین النهرین رواج داشته است.

خوشبختانه امروزه به دلیل وجود تعدد علاقه مندان این هنر و رسانه های جمعی فعال و همینطور بر خلاف گذشته که این هنر محصولاتش در اختیار قشر خاصی از افراد و طبقه اشرافی جوامع بود.

علاقه مندان به یادگیری نگین کاری به  آسانی   می توانند از طریق  آموزشگاه  ها و موسسات هنری با دیدن آموزش نگین کاری به ساخت  زیورآلات و اشیاء زینتی اقدام نمایند.


منبع:

http://www.javahersazi.com